Instytut Pamięci Narodowej Samoobrony polskie - Słownik i biogramy postaci

Organizowane oddolnie placówki, a następnie grupy placówek, połączone w ośrodki (bazy), służące przetrwaniu przez mieszkańców polskich wsi masowych mordów. Ich działalność dotyczyła głównie Wołynia. Przed II wojną światową na Wołyniu było ok. 3 tys. miejscowości, w których mieszkali Polacy. Maksymalna liczba ośrodków samoobrony sięgnęła pod koniec 1943 r. 15 (składały się łącznie z ok. 95 placówek; oprócz tego działało kilkadziesiąt samodzielnych placówek, z których prawie wszystkie zostały zniszczone przez Ukraińców). Nielicznych członków samoobron od sierpnia 1943 r. wspierały oddziały partyzanckie AK. 14 baz przetrwało do czasu wkroczenia wojsk sowieckich.