Eugeniusz Kaszyński „Nurt”
Biograficzna wystawa elementarna przygotowana przez Referat Edukacji Narodowej IPN w Kielcach. Prezentuje postać mjr. Eugeniusza Kaszyńskiego „Nurta”, cichociemnego, dowódcy Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”, a następnie dowódcy II Pułku Piechoty Legionów Armii Krajowej, legendy Gór Świętokrzyskich.
Eugeniusz Kaszyński urodził się w Łodzi. Po ukończeniu szkoły średniej służył w Wojsku Polskim. W roku 1939 bronił ojczyzny, walcząc w szeregach Batalionu Obrony Narodowej „Stryj”. Po przejściu przez granicę węgierską został internowany. Podobnie jak „Ponury” przedarł się do Francji, a po jej klęsce – do Wielkiej Brytanii, gdzie również służył m.in. w 1. Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej. Do kraju został zrzucony jako cichociemny w październiku 1942 r. Po powstaniu Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” został zastępcą Piwnika oraz dowódcą Zgrupowania nr 1 – tworzonego przez kilka oddziałów partyzanckich. Po przejściu „Ponurego” do Nowogródzkiego Okręgu AK, Kaszyński stanął na czele całości zgrupowań. W marcu 1944 r. przemianowano je na Oddział Partyzancki 2. Pułku Piechoty Legionów AK, a następnie – w sierpniu – na I batalion 2. Pułku Piechoty Legionów AK. W drugiej połowie sierpnia 1944 r. batalion „Nurta” pomaszerował na pomoc powstaniu warszawskiemu. Od 8 października Kaszyński był dowódcą 2. Pułku Piechoty Legionów AK. Po wkroczeniu Armii Czerwonej i rozwiązaniu Armii Krajowej opuścił Kielecczyznę. Przez Kraków udało mu się przedostać do Czechosłowacji, a następnie do Niemiec i Wielkiej Brytanii. Tam spędził resztę życia. Zmarł 24 marca 1976 r. w Londynie.
Autorzy: dr Marek Jedynak, Edyta Krężołek
Recenzja: Artur Ossowski, Magdalena Śladecka
Koncepcja graficzna serii: Paulina Żak
Skład: Janusz Furmańczyk
W wystawie wykorzystano zdjęcia: Feliksa Konderki „Jerzego” ©Mariusz Baran-Barański, Jerzego Konrada Maciejewskiego, Tadeusza F. Religi „Orlicza”, Tadeusza Ignacego Rylskiego „Ostoi” oraz ze zbiorów: Marka Jedynaka, Jolanty Kuklińskiej, Henryka Pawelca, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Archiwum Państwowego w Łodzi, Centralnej Biblioteki Wojskowej, domeny publicznej, Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, Muzeum odznakisportowe.pl, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Ośrodka KARTA, Studium Polski Podziemnej w Londynie i Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej.

Instytut Pamięci Narodowej