logo IPNInstytut Pamięci Narodowej

Twarze bezpieki 1944-1990

W dniu 22 lipca 2007 roku prezes IPN Janusz Kurtyka otworzył w Alejach Ujazdowskich (vis ả vis gmachu Ministerstwa Sprawiedliwości) plenerową wystawę „Twarze Bezpieki 1944–1990”.

Wystawa jest ogólnopolską wersją wystaw, które Instytut Pamięci Narodowej prezentował w latach 2006–2007 w dużych miastach kraju. Pokazaliśmy funkcjonariuszy UB/SB, zajmujących kierownicze stanowiska w Krakowie, Wrocławiu, Bydgoszczy, Łodzi, Katowicach, Gdańsku, Warszawie, Toruniu, Nowym Sączu, Opolu, Rzeszowie, Poznaniu, Kielcach, Białymstoku, Szczecinie, Olsztynie i Lublinie. Najnowsza wystawa ma charakter przekrojowy. Przedstawiono na niej wybranych funkcjonariuszy UB i SB z całej Polski.

Aparat bezpieczeństwa stanowił, w myśl ukutego w Związku Sowieckim sloganu, „tarczę i miecz Partii”. Był on głównym narzędziem, przy pomocy którego komuniści zdobyli, umocnili i przez dziesiątki lat bronili dyktatury PZPR w Polsce. Jego działalność pociągnęła za sobą tysiące zabitych i setki tysięcy prześladowanych. Za zbrodnie i przestępstwa bezpieki odpowiadają jednak nie anonimowe struktury, lecz tworzący je funkcjonariusze.

Od wiosny 2006 r. Instytut Pamięci Narodowej w kolejnych wystawach ukazuje „twarze bezpieki” z poszczególnych regionów. Ta ekspozycja ma charakter przekrojowy. Przedstawiono na niej wybrane sylwetki funkcjonariuszy UB/SB z całego kraju. Wystawa stanowi swego rodzaju „portret zbiorowy” funkcjonariuszy, ukazując ich losy i „kariery” w bezpiece. Przy pomocy wybranych cytatów oraz zamieszczonych kopii oryginalnych dokumentów podjęto próbę ukazania ich sylwetek, a także specyfiki komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.

Na planszach zaprezentowano 120 sylwetek – zarówno szefów bezpieki, jak i niższych rangą przedstawicieli resortu. Są wśród nich funkcjonariusze pełniący służbę przez ponad 40 lat, ale też i tacy, których „kariera” przypada tylko na wybrany fragment dziejów Polski Ludowej. Zrozumienie skomplikowanej struktury komunistycznej bezpieki ułatwiają plansze początkowe, opisujące (także przy użyciu czytelnych diagramów) rozwój organizacyjny aparatu bezpieczeństwa.

Podobnie jak inne wystawy z cyklu „Twarze bezpieki” pełni ona ważną rolę edukacyjną, ukazując sylwetki ludzi, którzy byli współodpowiedzialni za budowę zbrodniczej machiny terroru.

Autorzy:

Dr Łukasz Kamiński, Paweł Rokicki, Agnieszka Rudzińska

Projekt graficzny: Danuta Błahut-Biegańska

Informacja techniczna:

Ekspozycja plenerowa, 34 dwustronne panele o wymiarach 125x90 cm zawieszone na metalowych stojakach

W celu wypożyczenia wystawy, prosimy o kontakt z Biurem Edukacji Narodowej w Warszawie.
Sergiusz Kazimierczuk, e-mail: sergiusz.kazimierczuk@ipn.gov.pl, tel. (22) 581 86 74