Instytut Pamięci NarodowejWyjazd edukacyjny dla najwyżej ocenionych laureatów konkursu IPN „Kresy – polskie ziemie wschodnie w XX w.”, 15–19 września 2025 r.
Tematem wyjazdu edukacyjnego na Litwę w VII edycji konkursu było zapoznanie uczestników z historią polskich dworów szlacheckich i magnackich Wielkiego Księstwa Litewskiego, rozrzuconych po współczesnej Litwie.
Tematem wyjazdu edukacyjnego na Litwę w VII edycji konkursu było zapoznanie uczestników z historią polskich dworów szlacheckich i magnackich Wielkiego Księstwa Litewskiego, rozrzuconych po współczesnej Litwie. Zwiedzanie rozpoczęło się na północnych kresach, gdzie polskie dobra szlacheckie i magnackie najlepiej reprezentuje wspaniały pałac rodu Tyszkiewiczów w Połądze. Przed zwiedzaniem Połągi uczestnicy zapoznali się z historią i architekturą Kłajpedy.
Z Połągi wycieczka edukacyjna wyruszyła do Góry Krzyży, jadąc przez Telsze i Kruszany, dwa historyczne ośrodki należące w okresie staropolskim do szlachty żmudzkiej znanej z Potopu Henryka Sienkiewicza, przywiązanej do Rzeczypospolitej. Po południu wycieczka dotarła do Szawli, które miały wielkie znaczenie dla historii i kultury polskiej. Szawle należały do rodu Tyzenhauzów, którego najwybitniejszym przedstawicielem rodu był Antoni Tyzenhauz, polski ekonomista i reformator, podkanclerzy litewski króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Kolejny dzień zaczął się od uroczystej ceremonii wręczania dyplomów uczniom i nauczycielom wyróżnionym w konkursie. Wydarzenie to miało miejsce w Domu Kultury Polskiej w Wilnie i odbyło się z udziałem Dyrektora Biura Edukacji Narodowej IPN dr. Adama Pleskaczyńskiego. Ceremonię relacjonowała TVP Wilno. Po wręczeniu wyróżnień i przemówieniach, uczestnicy z przewodnikami zwiedzali Wilno. Na trasie zwiedzania były m.in.: Ostra Brama, dzielnica Stare Miasto z pałacami polskich rodów magnackich (Paców, Radziwiłłów, Sapiehów, Tyszkiewiczów), Uniwersytet, katedra i Góra Zamkowa (Gedymina), kościół bernardynów i kościół Św. Anny, pomnik A. Mickiewicza.
Czwarty dzień pobytu zaczął się od wyjazdu z Wilna do miejscowości Giedroycie, jednej z siedzib rodowych książąt Giedroyciów, którzy wnieśli duży wkład w polsko-litewską historię kresów. Brali udział w powstaniach, byli biskupami, kardynałami i uczonymi. Najwybitniejszy z rodu w XX wieku, Jerzy Giedroyc, był założycielem Instytutu Literackiego w Paryżu, jednego z najważniejszych ośrodków polskiej emigracji niepodległościowej po 1945 roku. Z Giedroyciów wycieczka wyruszyła do Zułowa, miejsca urodzenia Józefa Piłsudskiego. Zwiedzanie Zułowa połączone było z opowieścią o Marszałku.
Dzień ostatni poświęcony był pamięci o zmarłych Polakach na Wileńszczyźnie i rozpoczął się od zwiedzania Cmentarza na Rossie. Uczestnicy odwiedzili cmentarz dowiadując się o historii miejsca i losach najwybitniejszych Polaków, którzy zostali pochowani na Rossie. Z Rossy grupa wyruszyła do Polski. Już w Polsce, w Gibach odwiedzono pomnik Obławy Augustowskiej pod którym uczniowie złożyli patriotyczne znicze.
