Instytut Pamięci Narodowej Podstawa programowa - Stan wojenny 1981–1983

XXXIX. Polska w latach 1957–1981

Uczeń:

5. opisuje narodziny i działania opozycji politycznej w latach 1976-1980;

7. wyjaśnia przyczyny i następstwa strajków sierpniowych w 1980 r.;

8. charakteryzuje ruch społeczny „Solidarność”.

XL. Dekada 1981–1989

Uczeń:

1. wyjaśnia przyczyny wprowadzenia stanu wojennego, opisuje jego przebieg i konsekwencje;

2. przedstawia postawy Polaków wobec stanu wojennego, fenomen oporu społecznego.

LVII. Polska w latach 1957–1981

Uczeń:

4. charakteryzuje i ocenia działalność opozycji politycznej w latach 1976–1980;

5. ocenia rolę papieża Jana Pawła II i jego wpływ na przemiany w Polsce i krajach sąsiednich;

6. wyjaśnia przyczyny i następstwa strajków w 1980 roku;

7. charakteryzuje ruch społeczny „Solidarność” i ocenia jego wpływ na przemiany społeczno-polityczne w Polsce i w Europie.

LVIII. Dekada 1981–1989

1. wyjaśnia przyczyny wprowadzenia stanu wojennego, opisuje jego specyfikę oraz społeczne, gospodarcze i polityczne skutki;

2. charakteryzuje postawy Polaków wobec stanu wojennego, przedstawia formy oporu społecznego oraz ocenia rolę ks. Jerzego Popiełuszki i okoliczności jego śmierci.

LVII. Polska w latach 1957–1981

Uczeń:

3. rozpoznaje najważniejsze postacie „Solidarności” (z perspektywy ogólnopolskiej i lokalnej).

LVIII. Dekada 1981–1989

Uczeń:

1. ocenia międzynarodową reakcję na wprowadzenie stanu wojennego w Polsce;

2. opisuje i ocenia politykę władz PRL względem Kościoła w latach 80.;

3. opisuje wpływ Kościoła katolickiego na ruch społeczny Polaków;

4. charakteryzuje realia życia codziennego w PRL lat 80.

V. Państwo, myśl polityczna i demokratyzacja

Uczeń:

8. przedstawia założenia faszyzmu, nazizmu i komunizmu oraz dokonuje ich krytyki z punktu widzenia praw człowieka i demokracji;

15. przedstawia niedemokratyczny charakter polskich rozwiązań polityczno-ustrojowych z okresu tzw. Polski Ludowej (monizm, kierownicza rola gremiów decyzyjnych PZPR, system fikcji ustrojowych).

I. Kształcenie literackie i kulturowe

Czytanie utworów literackich. Uczeń:

9. rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje ją refleksji;

14. przedstawia propozycję interpretacji utworu, wskazuje w tekście miejsca, które mogą stanowić argumenty na poparcie jego propozycji interpretacyjnej;

15. wykorzystuje w interpretacji utworów literackich potrzebne konteksty, szczególnie kontekst historycznoliteracki, historyczny, polityczny, kulturowy, filozoficzny, biograficzny, mitologiczny, biblijny, egzystencjalny;

16. rozpoznaje obecne w utworach literackich wartości uniwersalne i narodowe; określa ich rolę i związek z problematyką utworu oraz znaczenie dla budowania własnego systemu wartości.

Odbiór tekstów kultury. Uczeń:

2. analizuje strukturę tekstu: odczytuje jego sens, główną myśl, sposób prowadzenia wywodu oraz argumentację.

I. Kształcenie literackie i kulturowe

Czytanie utworów literackich. Uczeń:

3. rozpoznaje w utworach pojęcie tradycji literackiej i kulturowej, rozpoznaje elementy tradycji w utworach, rozumie ich rolę w budowaniu wartości uniwersalnych;

4. rozróżnia grupę literacką i pokolenie literackie; rozpoznaje założenia programow w utworach literackich różnych epok.

Odbiór tekstów kultury. Uczeń:

4. porównuje teksty kultury, uzwględniając różnorodne konteksty;

6. odczytuje poglądy filozoficzne zawarte w różnorodnych działach.

I. Rozwijanie zdolności rozumienia przemian w dziejach sztuki w kontekście ich uwarunkowań kulturowych, środowiskowych, epok, kierunków, stylów i tendencji w sztuce

Uczeń:

1. wykazuje się znajomością chronologii dziejów sztuki, z uwzględnieniem:

h) sztuki 2 połowy XX wieku (socrealizm, informel, pop-art, minimalart, hiperrealizm, land-art, konceptualizm, neofiguracja, Nowy Realizm, opart, tendencja zerowa, modernizm i postmodernizm w architekturze, nurt organiczny i kinetyczny w rzeźbie oraz sztuka krytyczna i zaangażowana);

2. wymienia cechy sztuki poszczególnych epok, kierunków i tendencji;

3. rozumie konteksty kulturowe i uwarunkowania przemian w dziejach sztuki (w tym historyczne, religijne, filozoficzne);

8. porównuje style i kierunki oraz ich wzajemne oddziaływania; uwzględnia źródła inspiracji, wpływ wydarzeń historycznych i kulturalnych oraz estetyki na cechy tych stylów;

10. formułuje samodzielne, logiczne wypowiedzi argumentacyjne na temat epok, kierunków, stylów i tendencji w sztuce oraz środowisk artystycznych.