logo IPNInstytut Pamięci Narodowej

Powstania śląskie 1919-1921

Po I wojnie światowej, na mocy traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 r., zdecydowano, że o przyszłości Górnego Śląska, znajdującego się do tej pory w granicach państwa niemieckiego, postanowi plebiscyt, w którym uprawnieni ku temu mieszkańcy regionu oddadzą głos za jego przynależnością do Niemiec lub do Polski. Na górnośląskim obszarze plebiscytowym rozpoczęła się kampania propagandowa prowadzona przez obie strony, mająca przekonać niezdecydowanych. Dramatyczny przebieg konfliktu o Górny Śląsk spowodował konieczność trzykrotnego zrywu zbrojnego.

Wystawa „Powstania śląskie 1919–1921” została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach w ramach projektu wystaw elementarnych Instytutu Pamięci Narodowej i przystosowana do ekspozycji plenerowej. Składa się z 15 paneli, prezentujących w układzie chronologicznym najważniejsze wydarzenia z lat 1918–1922, czyli okresu, w którym ważyły się losy regionu. Koniec I wojny światowej, pierwsze i drugie powstanie śląskie, plebiscyt górnośląski oraz poprzedzająca go kampania propagandowa, trzecie powstanie śląskie, a w końcu podział regionu i przejęcie przyznanej części Górnego Śląska przez administrację polską – to najważniej aspekty tej opowieści.

  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (2)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (2)
  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (3)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (3)
  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (4)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (4)
  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (5)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (5)
  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (6)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (6)
  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (7)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (7)
  • Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (1)
    Prezentacja wystawy w Krakowie, fot. K. Liszka (1)

Wykorzystane fotografie i dokumenty pochodzą ze zbiorów: Archiwum Archidiecezjalnego w Katowicach, Muzeum Czynu Powstańczego w Górze św. Anny, Muzeum 2 Korpusu w Józefowie, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Francuskiej Biblioteki Narodowej, Biblioteki Śląskiej, Biblioteki Narodowej, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Grzegorza Grześkowiaka.

Autor: Aleksandra Korol-Chudy

Projekt graficzny i skład: Aleksandra Korol-Chudy, Michał Bartłomowicz

Recenzja: dr Mirosław Węcki, dr hab. Filip Musiał

  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (21)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (21)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (22)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (22)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (23)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (23)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (24)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (24)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (25)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (25)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (26)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (26)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (27)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (27)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (28)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (28)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (29)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (29)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (30)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (30)
  • Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (31)
    Prezentacja wystawy w Rzeszowie w Ogrodach Bernardyńskich, fot. K. Liszka (31)

Informacje techniczne: wystawa plenerowa (posiada możliwość prezentacji we wnętrzach), składa się z 15 paneli wystawienniczych formatu 100x200 cm, zamontowanych na 5 stelażach wystawienniczych o kształcie graniastosłupa prostego trójkątnego. Przy prezentacji zewnętrznej każdy stelaż należy obciążyć 12 bloczkami betonowymi, które również można wypożyczyć. 

Wypożyczenie wystawy, ze względu na dużą liczbę zamówienień bieżących, możliwe od września 2021 r. Kontakt w sprawie wypożyczenia: ryszard.mozgol@ipn.gov.pl

 

 

 

 

 

 

Panele wystawy

Opcje strony