logo IPNInstytut Pamięci Narodowej

Wielkopolanin na Górnym Śląsku – dr Ignacy Nowak (1887–1966)

Wystawa poświęcona wybitnemu lekarzowi, uczestnikowi powstania wielkopolskiego i szefowi sanitarnemu Grupy „Wschód” w III powstaniu śląskim. Ignacy Nowak, który urodził się i zmarł w Wielkopolsce, niemal całe życie spędził na Górnym Śląsku. W okresie plebiscytu aktywnie pracował z Wojciechem Korfantym w Polskim Komisariacie Plebiscytowym jako kierownik Wydziału Kulturalnego na rzecz przyłączenia Górnego Śląska do Polski. W czasie III powstania śląskiego organizował służbę medyczną, jako lekarz ratował rannych w bitwie pod Kędzierzynem i Górą św. Anny. Powstanie zakończył w randze szefa sanitarnego Grupy „Wschód”. Od 1922 r. mieszkał i pracował w Chorzowie jako ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego Szpitala Spółki Brackiej. Po przewrocie majowym stał się jednym z najważniejszych polityków sanacyjnych na Górnym Śląsku. Blisko współpracował z wojewodą Michałem Grażyńskim i Prezydentem RP Ignacym Mościckim. Był posłem do Sejmu RP III i IV kadencji. W latach 1934–1939 był przewodniczącym Rady Miejskiej w Chorzowie. W czasie II wojny światowej jako lekarz Polskich Sił Zbrojnych przebywał w Szkocji, a następnie pomagał na terenie Niemiec byłym więźniom obozów i organizował transporty repatriacyjne. Po powrocie do Polski w 1946 r. ponownie rozpoczął pracę jako ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego w chorzowskim szpitalu przy obecnej ul. Strzelców Bytomskich. Był inwigilowanym przez Urząd Bezpieczeństwa do 1955 r. Po zakończeniu praktyki lekarskiej mieszkał w Wiśle-Jaworniku, gdzie napisał wspomnienia, a pod koniec życia przeprowadził się do Poznania. Jego grób znajduje się na historycznym Cmentarzu Jeżyckim w Poznaniu. Był człowiekiem, który podporządkował życie sprawom Polski. W Chorzowie został upamiętniony ulicą jego imienia. Pomimo wielu zasług w organizacji służby zdrowia i rozwoju medycyny na Górnym Śląsku oraz aktywnej działalności politycznej i społecznej pozostaje postacią mało znaną.

Wystawa przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach

Scenariusz: Renata Skoczek

Recenzja: dr Sebastian Rosenbaum

Korekta: Monika Rosenbaum

Projekt graficzny: Bogusław Nikonowicz

Druk: Adatto

Na wystawie wykorzystano zdjęcia i dokumenty ze zbiorów:

Archiwum Archidiecezjalnego w Katowicach, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, Archiwum Państwowego w Katowicach, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Śląskiej w Katowicach, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Czynu Powstańczego w Górze św. Anny – Oddział Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Historii Katowic, Muzeum w Tarnowskich Górach, Wojskowego Biura Historycznego, archiwum rodzinnego Ewy Wysockiej, kolekcji Jacka Nowaka

Informacje techniczne: wystawa plenerowa (istnieje możliwość prezentacji we wnętrzach), składa się z 12 paneli o wymiarach 200 x 100 cm zamontowanych na 4 stelażach wystawienniczych o kształcie graniastosłupa trójkątnego. Przy prezentacji zewnętrznej każdy stelaż należy obciążyć bloczkami betonowymi, które można wypożyczyć z wystawą.

Panele wystawy

Opcje strony