logo IPNInstytut Pamięci Narodowej

Wyjazd Pamięci do KL Mauthausen–Gusen i Zamku Śmierci Hartheim w Górnej Austrii – 16-19 czerwca 2022

Tegoroczny Wyjazd Pamięci do Górnej Austrii zorganizowany został, podobnie jak w latach poprzednich, przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu i Stowarzyszenie Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych. Uczestniczyli w nim laureaci wraz z opiekunami ogólnopolskiego konkursu historycznego „Sztafeta Pamięci. Losy mojej rodziny w czasie II wojny światowej”, realizowanego przez OBEN IPN w Poznaniu, którego rozstrzygnięcie miało miejsce w maju 2022 r., a także rodziny ofiar niemieckich obozów koncentracyjnych zlokalizowanych na terenie Austrii w okresie drugiej wojny światowej. Towarzyszyli im pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu Anna Chmielewska-Metka i Tomasz Cieślak na czele z Naczelnik Martą Szczesiak-Ślusarek, a także dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Warszawie Adam Siwek oraz Wiktoria Kubkowska z Biura Nowych Technologii IPN w Gdańsku.

16 czerwca 2022 r. Wodzisław Śląski

Po dotarciu całej grupy do Wodzisławia Śląskiego miało miejsce oficjalne i uroczyste podsumowanie konkursu „Sztafeta Pamięci. Losy mojej rodziny w czasie II wojny światowej”, który cieszy się niesłabnącą popularnością wśród dzieci i młodzieży. Spotkanie było także okazją do rozdania laureatom nagród rzeczowych i poznania się całej grupy. Było też ostatnim postojem przed drogą do Austrii.

17 czerwca 2022 r. miasteczko Mauthausen i klasztor Sankt Florian

Podróż szlakiem niemieckich obozów koncentracyjnych zlokalizowanych w Austrii (system obozów Mauthausen–Gusen) rozpoczęła się od krótkiej wizyty w miejscowości Mauthausen. Uczestnicy udali się na miejscowy rynek, gdzie znajduje się charakterystyczna rzeźba, naturalnej wielkości sarenki, wykonana z pochodzącego z okolicznych kamieniołomów granitu. Z rzeźbą tą wiąże się wyjątkowa historia.

Sarenkę wykonał pochodzący z Wielkopolski więzień obozu Gusen Stanisław Krzekotowski (1921–1996). Został on aresztowany 20 kwietnia 1940 r. Osadzony najpierw w poznańskim Forcie VII, został następnie przewieziony do KL Dachau i Gusen. Udało mu się przeżyć w dużej mierze dzięki austriackiemu zamiłowaniu do piękna i swoim zdolnościom rzeźbiarskim. Zostały one zauważone przez Johanna Prinza, który przez pewien czas, w zakładzie znajdującym się na terenie obozu, przyuczał więźniów do kamieniarskiego fachu. Powierzył Krzekotowskiemu w 1943 r. zadanie wyrzeźbienia z granitu sarenki, która miała ozdobić ogród Franza Ziereisa, komendanta obozu Mauthausen. To zadecydowało, że Polak otrzymał nieco lepsze warunki bytu. Po wyzwoleniu obozu przez wojska amerykańskie 5 maja 1945 r. ogród komendanta został zniszczony, jednak rzeźbę sarenki uratował syn kamieniarza – Johann Prinz jr.

Rzeźba powstała w 1943 r. na rozkaz komendanta KL Mauthausen Franza Ziereisa. Po wojnie trafiła do centrum miasta i stoi tam do dziś, obok dwóch „umywalek” z pobliskiego obozu Mauthausen, które pełnią tam dzisiaj bliżej nieokreśloną rolę. Do niedawna służyły jako kwietniki, ale po interwencji strony polskiej zostały opróżnione z ziemi. Z inicjatywy Stowarzyszenia Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych z siedzibą w Poznaniu odsłonięto w 2017 r. tablicę informującą o autorze w języku polskim. Rzeźba jest jednym z nielicznych śladów polskiej martyrologii związanych z jednym z najcięższych niemieckich obozów KL Mauthausen.

Po wizycie w miasteczku Mauthausen, z którego po przybyciu pociągami więźniowie wyruszali do znajdującego się kilka kilometrów na północ obozu koncentracyjnego o tej samej nazwie, polska grupa wyruszyła do klasztoru Sankt Florian, gdzie miała swoją bazę noclegową.

Tam doszło do bardzo miłego spotkania z opatem klasztoru, który opowiedział historię związków polsko-austriackich w tym miejscu oraz życzliwie przyjął całą grupę na ziemi austriackiej. To wyjątkowo piękne i ważne miejsce dla europejskiego dziedzictwa kulturalnego było bazą noclegową dla polskiej delegacji.

  • IMG_2952
  • IMG_2958
  • IMG_2969
  • IMG_2975
  • IMG_2977
  • IMG_2981
  • IMG_2985
  • IMG_2989
  • IMG_2991
  • IMG_2994
  • IMG_2998
  • IMG_3004
  • IMG_3009
  • IMG_3012
  • IMG_3013
  • IMG_3016
  • IMG_3025
  • IMG_3026
  • IMG_3027
  • IMG_3066
  • IMG_3080
  • IMG_3086
  • IMG_3088
  • IMG_3308
  • IMG_3311
  • IMG_3312
  • IMG_3314
  • IMG_3326
  • IMG_3337
  • IMG_3338
  • IMG_3341
  • IMG_3342
  • IMG_3343
  • IMG_3344
  • IMG_3349
  • IMG_3353
  • IMG_3354
  • IMG_3356
  • IMG_3357

Opcje strony