logo IPNInstytut Pamięci Narodowej

RODZICE - BOHATEROWIE

W związku z obchodami Dnia Matki oraz Dnia Ojca, Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Białymstoku przygotowało okolicznościowe grafiki przedstawiające rodziców, którzy przekazali swoim dzieciom najlepsze wartości.

Agnieszka Dowbor-Muśnicka

Urodziła się w w 1919 r. W czasie wojny w związku z wybitnymi zasługami dla Polski jej ojca, była poszukiwana przez Gestapo. Przebywając w Warszawie zaangażowała się w działalność konspiracyjną w Organizacji Wojskowej „Wilki”, w której działał m.in. olimpijczyk – Janusz Kusociński. W kwietniu 1940 r. „Gusia” została aresztowana i osadzona na Pawiaku. W czerwcu 1940 r. razem z działaczami „Wilków” została rozstrzelana w Palmirach.

Janina Lewandowska

Urodziła się w 1908 r. Od młodzieńczych lat interesowała się śpiewem i lotnictwem. W okresie międzywojennym przeszła kursy i szkolenia na lotnika. Po agresji Niemiec i Związku Sowieckiego służyła w polskim lotnictwie. Do niewoli sowieckiej dostała się 22 września 1939 r. Przebywała w obozie w Kozielsku. Zginęła prawdopodobnie w swoje urodziny czyli 22 kwietnia 1940 r. Była jedyną kobietą zamordowaną w Zbrodni Katyńskiej.

#Honor polskiego żołnierza został przekazany obu córkom przez gen. Dowbor-Muśnickiego, o czym świadczy ich zachowanie po napaści Rzeszy Niemieckiej i ZSRS na Polskę.

Fotografie Agnieszki oraz Janiny pochodzą ze zbiorów Muzeum Powstańców Wielkopolskich.

 

 

Michał Mościcki

Urodził się w 1894 r. Ukończył Szkołę Nauk Politycznych w Paryżu. Jako sekretarz Kazimierza Dłuskiego wziął udział w Konferencji w Paryżu. W czasie wojny polsko-bolszewickiej służył w Wojsku Polskim. W latach dwudziestych pracował w placówkach dyplomatycznych w Japonii, Francji czy Austrii. Jako dyplomata działał w Tokio oraz Brukseli. Wielokrotnie odznaczany, m.in. przez władze Jugosławii, Portugalii, Hiszpanii, Bułgarii, Węgier czy Włoch. Zmarł w 1961 r.

Podobnie jak Ojciec pokazał #poświęcenie sprawom polskim, co udowadniał w wielu miejscach na świecie.

 

Wanda Piłsudska

Urodziła się w 1918 r. Po ataku na Polskę we wrześniu 1939 r. razem z matką i siostrą wyjechała z kraju. W Anglii skończyła medycynę i rozpoczęła pracę w polskim szpitalu, pomagając m.in. żołnierzom. Kultywowała również pamięć o ojcu angażując się w działalność Instytutu im. Józefa Piłsudskiego w Londynie i Nowym Jorku. Po upadku komunizmu wróciła do Polski działając na rzecz upamiętnienia jej ojca. Zmarła w 2001 r.

Jadwiga Piłsudska

Urodziła się w 1920 r. W okresie międzywojennym oblatywała szybowce. Po przybyciu z matką i siostrą do Anglii, podjęła nieudane próby dołączenia do brytyjskiej służby pomocniczej Royal Air Force. Udało się to dopiero w 1942 r. W czasie służby oceniano ją jako pilota z ponadprzeciętnymi umiejętnościami. W okresie powojennym zaangażowana była w działalność Instytutu im. Józefa Piłsudskiego w Londynie i Nowym Jorku. W latach 80. wspomagała opozycjonistów z „Solidarności”. Zmarła w 2014 r.

Poprzez swoje działania siostry Piłsudskie pokazały, że od ojca nauczyły się #patriotyzmu oraz uniosły ciężar nazwiska, jakie nosiły.

 

Aleksandra Zagórska

Urodziła się w 1884 r. w Lublinie. Studiowała chemię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie studiów zaangażowała się w działalność konspiracyjną na rzecz odzyskania niepodległości. Groźba aresztowania i zsyłki na Syberię nie przerwały jej działalności. Podczas obrony Lwowa w 1918 r. Zaangażowała się służbę sanitarną, a następnie zorganizowała Ochotniczą Legię Kobiet. Działalność społeczną i konspiracyjną kontynuowała po wybuchu II wojny światowej. Jej syn, czternastoletni gimnazjalista i harcerz – Jurek Bitschan – wziął udział w walkach o Lwów. Zginął 21 listopada 1918 r. na Cmentarzu Łyczakowskim. Przed śmiercią w liście napisał: „Idę dzisiaj zameldować się do wojska, chcę okazać, że znajdę na tyle sił, by móc służyć i wytrzymać”.