Instytut Pamięci Narodowej 
Zarejestruj się bezpłatnie na Strefę Edukacyjną Kongresu na stronie tobilet.pl
„Historia mówi przez pokolenia” – pod tym hasłem w dniach 18–19 czerwca 2024 r. na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich odbędzie się organizowany przez poznański Oddział Instytutu Pamięci Narodowej - Wielkopolski Kongres Pamięci Narodowej. Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.
Wstęp na wszystkie atrakcje Wielkopolskiego Kongresu Pamięci Narodowej jest bezpłatny po wcześniejszej rejestracji online na stronie tobilet.pl. Po rejestracji będzie możliwość wyboru wszystkich wydarzeń dostępnych na Kongresie. Istnieje również możliwość rejestracji na miejscu w dniu Kongresu. Dzieci do lat 18 będą mogły przebywać na terenie Kongresu jedynie z opiekunem. W przypadku grup zorganizowanych rejestracji i zapisów dokonuje opiekun grupy, podając liczbę osób towarzyszących.
Wielkopolski Kongres Pamięci Narodowej odbędzie się w Poznań Congress Center na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich (ul. Głogowska 10, wejście bramą nr 9 od strony Dworca Zachodniego).
Zapraszamy we wtorek 18 czerwca 2024 r. w godz. 9:30–19:00 i w środę 19 czerwca 2024 r. w godz. 9:30–16:00.
Strefa edukacyjna to podróż przez dekady, ścieżka wiedzie przez 8 stref, w których w interesujący sposób przedstawione zostaną najważniejsze wydarzenia z najnowszej historii Polski. Oferta została przygotowana przez pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu w taki sposób, by każdy znalazł intersujące go aktywności. Przygotowane zostały stoiska zarówno dla najmłodszych, jak i dla nieco starszych. Znajdą się tam również materiały przygotowane specjalne dla nauczycieli i edukatorów w Strefie Nauczyciela.
Strefa: Walka o granice Polski 1918-1921
W tej strefie będzie możliwość zapoznania się z ważnymi wydarzeniami i postaciami z okresu walk o granice RP. Poznamy specyfikę walk na zachodzie Polski, we wschodniej części kraju, a dzięki współpracy z OBEN IPN Katowice dowiemy się jak wyglądały walki o granice na Śląsku. W części dotyczącej Powstania Wielkopolskiego zaprezentowane zostanie umundurowanie, uzbrojenie i wyposażenie różnych formacji mających swój udział w powstańczym czynie. Zaprezentuje je grupa rekonstrukcji historycznej „Bellum”.
Będzie można również poszerzyć swoją wiedzę na temat Powstania Wielkopolskiego próbując swoich sił w grze planszowej pt. „Powstanie Wielkopolskie 1918-1919”, a także biorąc udział w quizach tematycznych z nagrodami. Jedną z atrakcji będzie zrekonstruowany pojazd pancerny Ehrhardt M17 zdobyty 7 stycznia 1919 r. w walce w okolicy Budzynia podczas Powstania Wielkopolskiego.
W części poświęconej Powstaniom Śląskim będzie zaprezentowany temat „Bram do Polski”, charakterystycznych dla okresu odzyskiwania niepodległości oraz dążeń o włączenie Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej. Ponadto zaprezentowane będą wystawy powstałe w katowickim Oddziale IPN: „Rok 1921”, „Powstania Śląskie 1919-1921” oraz powstała, z myślą o Kongresie, wystawa przybliżająca postać dr. Ignacego Nowaka, posła na sejm, uczestnika zarówno Powstania Wielkopolskiego jaki i Powstań Śląskich. W specyfikę okresu odzyskania niepodległości wprowadzi słup ogłoszeniowy zawierający odezwy do Polaków ze wszystkich dzielnic. Na najmłodszych będą czekały kolorowanki oraz puzzle 3D, a także klasyczne puzzle tematyczne. W temat poświęcony walkom o granice na wschodzie wprowadzi zwiedzających Oddział Terenowy Polskiego Klubu Kawaleryjskiego im. 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich, który zaprezentuje uzbrojenie, umundurowani i wyposażenie ułańskie. Atrakcją będzie przedstawione umocnione stanowisko ciężkiego karabinu maszynowego oraz drewniany koń bojowy w uprzęży, służący do nauki władania lancą lub szablą. Na koniu będzie można zrobić okolicznościową fotografię. Dodatkowo zaprezentowane zostaną mundury dwóch ułanów z maja 1920 roku. Na miłośników historii wojskowości czekać będzie najnowsza publikacja dotycząca 17. Pułku Ułanów Wielkopolskich a także jej autor Paweł Kochański.
Strefa: Dla najmłodszych
Na dzieci czekać będą: Miś Wojtek, Baśka Murmańska, Ciapek i pozostali bohaterowie „Zwierzęcej Brygady”. Wspólnie zagramy w grę wielkoformatową „Miś Wojtek” i niezwykle popularną grę „Polak Mały”, rozwiążemy zadania z książeczki „Baśka Murmańska”, każdy uczestnik Kongresu będzie mógł stworzyć swój własny magnes i przypinkę z bohaterem „Zwierzęcej Brygady”. W specjalnie przygotowanym na tę okazję kinie odbędzie się pokaz filmów animowanych prezentujących historię zwierząt z cyklu „Co by było, gdyby zwierzęta mówiły?”
Strefa: Rzeczpospolita Polska w latach 1918-1939
Kolejnym przystankiem na ścieżce edukacyjnej będzie II RP, gdzie dzięki takim bohaterom jak, między innymi, Marian Rejewski, poznamy tajniki szyfrowania, będziemy mogli się poczuć jak genialni studenci matematyki – w „Krótkim Kursie Szyfrowania” poznamy kilka sposobów utajniania informacji. Dla osób, które niezbyt pewnie czują się w literowo-cyfrowych zagadkach przygotowaliśmy szyfr oparty na tworzeniu obrazu. Młodszych i starszych zapraszamy na stoisko przygotowane przez pracowników z Delegatury IPN w Bydgoszczy poświęcone polskim symbolom narodowym. Poznamy tam historię Orła Białego, dowiemy się od kiedy barwami naszego kraju jest biel i czerwień. Nie zabraknie także tematyki związanej z pieśnią, który każdy Polak znać powinien – Mazurkiem Dąbrowskiego. Kolejne stanowisko w tej strefie opanują sportowe emocje. Odrodzona po 123 latach Polska wydała wielu sportowców. Wielu z nich było wybitnych, dumnie reprezentując biało-czerwone barwy. Na stoisku „Sport w latach 1918 – 1939” można poznać życiorysy kilku z nich, swoją wiedzę można utrwalić grając w grę edukacyjną „Znaj Znak Sport” wydaną przez IPN.
Na stoisku poświęconym PeWu-ce zaprezentujemy premierowo grę planszową „W drodze na Pewukę”. Grając w grę masz okazję odbyć w podróż w czasie do Poznania z 1929 roku, poznać miasto, którego ulicami spacerować mogli Twoi prapradziadkowie i dowiedzieć się dlaczego Pewuka uznawana jest za jedno z najważniejszych wydarzeń w międzywojennej Polsce. Gra stworzona z myślą o uczniach młodszych klas szkoły podstawowej przeznaczona jest dla 2-4 osób w wieku od 9 lat.
Przez cały okres trwania Kongresu na stoisku opowiedziane.pl (IPN Centrala) będzie można zapoznać się z wiodącym projektem edukacyjno-memoratywnym pozyskiwania i udostępniania relacji filmowych.
Strefa: II wojna światowa
Krocząc ścieżką edukacyjną dalej wejdzie w okres niezwykle trudny w dziejach naszego kraju – II wojnę światową. Podstrefa „Kampania polska 1939” zaaranżowana została przez rekonstruktorów z Drużyny Tradycji 70 Pułku Piechoty z Pleszewa i Oddział Terenowy Polskiego Klubu Kawaleryjskiego im. 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich. Znajdzie się na niej wyposażenie Wojska Polskiego z września 1939 r. m. in. ciężki karabin maszynowy wz. 30, ręczny karabin maszynowy „Browning” wz. 28 na podstawie przeciwlotniczej, karabin przeciwpancerny wzór 35, znany także jako Ur, przedwojenny rower wojskowy, karabiny mauser oraz umundurowanie z epoki. Na strefie znajdą się również dwie prawdziwe historyczne perełki. Pierwszą z nich będzie pieczołowicie odrestaurowana Taczanka wz. 36 z karabinem maszynowym wz. 30, która wykorzystywana przez Wojsko Polskie w 1939. Swoją premierę w Poznaniu będzie miał odrestaurowany Polski Fiat 508/III W Łazik, który zostanie pierwszy raz zaprezentowany szerszej publiczności w stolicy Wielkopolski. Jest on częścią wyjątkowej kolekcji Polskich Fiatów udostępnionej przez Zdzisława i Krystynę Siereckich z Józefowa o historii, której można więcej można przeczytać tutaj. Na Kongresie w dniach 18-19 czerwca oprócz Łazika, zostana zaprezentowane trzy wyjątkowe, zabytkowe Polskie Fiaty: 508 I, 508 III Junak i 518.
Edukatorzy z IPN w Lublinie, którzy przywiozą ze sobą zestawy klocków COBI, nauczą dzieci i młodzież jak zobrazować historię, tworząc krótkie filmy przy pomocy animacji poklatkowej w oparciu o scenariusze komiksów "Reduta Tynne" i "Kopistka Zaza", osadzonych w czasie II wojny światowej. Ta niezwykle atrakcyjna metoda edukacyjna cieszy się ogromną popularnością wśród młodych ludzi.
Ponadto, w nawiązaniu do 100. rocznicy powołania Korpusu Ochrony Pogranicza, zaprezentują wielkoformatową wersję komiksu "Reduta Tynne", przygotowanego wspólnie z Fundacja Pamięci Narodów. Ta graficzna opowieść przedstawia losy wybranych oficerów KOP i ich bohaterskiej walki z sowieckim agresorem na kresach wschodnich II RP w 1939 r. Jedną z atrakcji będzie również prezentacja wiernej repliki słupa granicznego z przedwojennych wschodnich rubieży Polski, a w kioskach multimedialnych przedstawią bogatą ikonografię, filmy i wideoklipy pochodzące z portalu internetowego kop.ipn.gov.pl.
Do pracowników z IPN w Radomiu ponownie zapewne ustawią się długie kolejki w oczekiwaniu na wybicie wyjątkowego, pamiątkowego „Nieśmiertelnika”. Będzie to niezwykła pamiątka z Kongresu.
Biuro Edukacji Narodowej IPN w Szczecinie zaprezentuje historię Polskiego Państwa Podziemnego w oparciu o grę o tym samym tytule. Na potrzeby strefy przygotowali wielkoformatowe puzzle 3D dla najmłodszych z motywami dot. Polskiego Państwa Podziemnego, Powstania Warszawskiego, znaku Polski Walczącej, stanowisko promocyjne z grą "Polskie Państwo Podziemne" i mnóstwo materiałów edukacyjnych związanych ze znakiem Polski Walczącej i Polskiego Państwa Podziemnego. Na strefie zaprezentowane zostranie również unikatowe uzbrojenie m. in. z Powstania Warszawskiego, udostepnione przez Muzeum Oręża Polskiego w Kolobrzegu. Na Kongresie zabłyśnie powstańczy pistolet maszynowy "Błyskawica".
Na stoisku IPN w Krakowie uczestnicy Kongresu będą mogli zagrać w najnowszą grę przygodową IPN o cichociemnych walczących z okupantem podczas II wojny światowej „Cichociemni. Spadochroniarze Armii Krajowej”. Autorami koncepcji gry są Łukasz Płatek i Piotr Żyłko. Celem gry jest popularyzowanie cichociemnych, czyli doskonale wyszkolonych na Zachodzie żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego, którzy w czasie II wojny światowej byli zrzucani na spadochronach do okupowanego kraju. Na Kongresie będzie możliwość premierowej gry tej pozycji w Poznaniu. To kolejna regionalna premiera!
Biuro Edukacji Narodowej z Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie zaprezentuje szereg niezwykłych materiałów edukacyjnych związanych z popularną serią komiksów „Wojenna Odyseja Antka Srebrnego 1939-1944”. Tej serii komiksów nikomu nie trzeba przedstawiać. Szykuje się wiele atrakcji i niespodzianek, a nad wszystkim czuwać będą osoby Antka Srebrnego i Janki Wydry. Ta strefa zapowiada się wyjątkowo ciekawie.
Gośćmi specjalnymi Kongresu Pamięci Narodowej w Poznaniu będą autor serii o Antku Srebrnym Hubert Ronek, a także Agata Ronek, kolorystka serii komiksów IPN „Aga, Adam i Hamlet na tropie tajemnic”, którzy poprowadzą warsztaty z rysowania komiksów i opowiedzą o etapach ich powstawania. Nie zabraknie okazji do uzyskania autografu na komiksie, który będzie można kupić na stoisku wydawnictwa IPN znajdującym się na poziomie 1 Kongresu.
Kongres będzie również dobrą okazją do spotkania uczestników corocznych Wyjazdów Pamięci do Austrii,Niemic i Wloch organizowanych przez Instytut Pamięci Narodowej i Stowarzyszenie Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych, głównie do byłych obozów koncentracyjnych założonych przez Niemców poza granicami okupowanego kraju.
W tym roku uczestnicy Wyjazdu wzięli udział w głównych uroczystościach 80. rocznicy zdobycia wzgórza Monte Cassino i miasteczka Piedimonte San Germano.
Wyjazdy Pamięci organizowane przez IPN i SRPOOK mają swoją bogatą historię. Pierwszy z nich odbył się w 2017 r. i co roku emocje, jakie mu towarzyszą są ogromne, szczególnie dla rodzin ofiar systemu obozów koncentracyjnych Mauthausen-Gusen i Zamku Śmierci Hartheim. Dla wielu z nich jest to jedyna okazja w życiu, by odwiedzić miejsca, w których cierpieli i ginęli ich bliscy. Specjalnie na wyjazdy IPN w Poznaniu przygotował koszulkę okolicznościową z wizerunkiem sarenki, którą noszą uczestnicy wyjazdów. Jest to nawiązanie do prawdziwej historii. Sarenka została wykonana przez polskiego więźnia KL Mauthausen Stanisława Krzekotowskiego z Poznania na polecenie komendanta KL Mauthausen i obecnie znajduje się na rynku w miasteczku Mauthausen. Jest pomnikiem do którego przybywają polskie delegacje. Na koszulce zostały umieszczone także słowa wiersza Włodzimierza Wnuka, więźnia Gusen: „Jesteśmy jak żywe kamienie”.
Regionalną premierę na Wielkopolskim Kongresie Pamięci Narodowej będzie miała wystawa "Zbrodnie (nie) osądzone.Rozliczenia z niemieckimi sprawcami zbrodni z okresu II wojny światowej” przygotowana przez Delegaturę IPN w Kielcach. Wystawa będzie dostępna na Strefie II wojny światowej.
Strefa: Podziemie niepodległościowe 1944-1963
Koniec II wojny światowej nie oznaczał końca walki o niepodległość Polski. W tej strefie poznamy członków wielkopolskiego podziemia niepodległościowego, zaprezentowane zostaną umundurowanie i uzbrojenie Żołnierzy Wyklętych. Na strefie obecni będą rekonstruktorzy z Drużyny Tradycji 70. pułku piechoty z Pleszewa, którzy przybliżą uczestnikom tradycje podziemia niepodległościowego w Wielkopolsce ze szczególnym uwzględnieniem działalności oddziałów partyzanckich m. in. kpt. Jana Kempińskiego "Błyska". Uczestnicy Kongresu będą mieli okazję zobaczyć broń z tego okresu, m.in.: niemiecki karabinek automatyczny StG 44, karabin maszynowy MG 34, ręczny karabin maszynowy wz. 28 tzw. Diegtiariow i radziecki pistolet maszynowy PPSZ tzw. „Pepesza”. Zaprezentowane zostaną także komiksy „Wilcze Tropy” i „W imieniu Polski Walczącej. Ponadto zaprezentowana zostanie specyfika przeprowadzania referendum i wyborów w powojennej Polsce.
Strefa: Polska w latach 1956-1989
Na tej strefie zaprezentujemy pracę podziemnych redaktorów pism opozycyjnych. Pokażemy jak wyglądała „bibuła” i czym różniła się od rządowej prasy. Chętni będą mogli sprawdzić swoje umiejętności i samodzielnie stworzyć na PRL-owskiej maszynie do pisania komunikat dla podziemnej gazetki. Odwiedzając strefę dowiecie się jak wyglądały podziemne drukarnie w latach 80-tych. Będziecie też mogli samodzielnie wykonać ulotkę korzystając z matryc przygotowanych na podstawie materiałów znajdujących się w archiwum IPN, stoisko to zostało stworzone przez gdański Oddział IPN. Zainteresowanych procesem tworzenia gier historycznych zapraszamy do przetestowania prototypu gry karcianej „Konspira” o wrocławskiej opozycji antykomunistycznej lat 80., którą przygotowali pracownicy IPN we Wrocławiu. Ponadto odwiedzający będą mogli zobaczyć wystawę „Cena odwagi. Poznański Czerwiec 1956” i sprawdzić swoją wiedzę dotyczącą robotniczego protestu, biorąc udział w quizie z nagrodami.
Przygotowaliśmy także strefę komiksów. Dzięki wykorzystaniu komiksu w edukacji możemy przybliżyć młodzieży ważne wydarzenia z historia naszego kraju w przyjazny sposób. Uczniowie wezmą udział w warsztatach „Rola komiksu w nauczaniu historii” , podczas których poznają, między innymi, historie majora Hubala i Stanisława Sojczyńskiego ps. „Warszyca” oraz dowiedzą się kogo nazywano „dorszami”. Będzie także możliwość zagrania w nową grę edukacyjną: „First to Fight. Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie (1939-1945) – puzzle/memory”. Zajęcia oraz materiały edukacyjne przygotowali pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji IPN w Łodzi.
Na poziomie 1 realizowane będą warsztaty i pokazy filmów: Historia na dużym ekranie (IPN Centrala). Prezentowane filmy będą podzielone na wybrane bloki tematyczne: Polacy ratujący Żydów podczas II wojny światowej, protesty w PRL, historia Wielkopolski oraz zbrodnia katyńska.
Dla nauczycieli i edukatorów przygotowaliśmy specjalną strefę, w której zaprezentowane zostaną materiały edukacyjne przygotowywane we wszystkich oddziałach IPN, ponadto zainteresowani będą mogli zapoznać się ze stroną internatową Biura Edukacji i poznać materiały umieszczane w Internecie.
