logo IPNInstytut Pamięci Narodowej

Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne IPN im. Henryka Sławika w Katowicach

To innowacyjna strefa edukacyjna IPN w samym centrum Katowic, położona blisko dworca PKP i w sąsiedztwie rynku, znajdująca się w zabytkowej kamienicy z 1896 r. przy ul. św. Jana 10.

W 1920 r. w budynku przez kilka miesięcy działał Polski Komitet Plebiscytowy na powiat katowicki, koordynujący na tym terenie kampanię plebiscytową z ramienia Polskiego Komisariatu Plebiscytowego w Bytomiu. Zaplanowane na 20 marca 1921 r. głosowanie ludności Górnego Śląska zdecydować miało o przyszłej przynależności państwowej regionu, polskiej lub niemieckiej.

Przystanek Historia - Centrum Edukacyjne IPN im. Henryka Sławika w Katowicach jest miejscem rozwijania zainteresowań dla pasjonatów historii, uczniów, studentów, naukowców czy świadków minionych wydarzeń. W jego pomieszczeniach odbywają się zajęcia edukacyjne, prezentowane są wystawy, filmy dokumentalne oraz książki i gry wydawane przez IPN. Organizowane są także cykliczne spotkania z najnowszą historią Polski w tle, konferencje naukowe i popularnonaukowe oraz wiele innych ciekawych inicjatyw edukacyjnych. Przystanek Historia - Centrum Edukacyjne IPN im. Henryka Sławika działalność edukacyjną rozpoczął we wrześniu 2016 roku, a rok później stał się siedzibą Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Katowicach.

Patronem miejsca jest Henryk Sławik, (1894-1944), polityk, dziennikarz i działacz społeczny. Urodził się w Szerokiej na Górnym Śląsku, w rodzinie chłopskiej. Przed 1914 r. pracował jako robotnik m.in. w Altonie k. Hamburga,  w czasie I wojny światowej był żołnierzem armii niemieckiej i jeńcem w obozie na Syberii. Po 1918 r. walczył w powstaniach śląskich i aktywnie uczestniczył w kampanii przed plebiscytem mającym zadecydować o przynależności państwowej tego regionu. W latach dwudziestych i trzydziestych XX w. dynamicznie działał na Górnym Śląsku w Polskiej Partii Socjalistycznej, był wieloletnim redaktorem „Gazety Robotniczej”, radnym miejskim i członkiem Śląskiej Rady Wojewódzkiej, prezesem Syndykatu Dziennikarzy Polskich Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz członkiem wielu komitetów i towarzystw społecznych. W 1939 r. los rzucił go, podobnie jak kilkadziesiąt tysięcy polskich uchodźców, na Węgry, gdzie na skutek niezwykłego splotu wydarzeń stanął na czele polskiego komitetu. Współpracował zwłaszcza ze swym przyjacielem Józsefem Antallem, wysokim urzędnikiem w tamtejszym MSW. Znakomicie organizując jawną i tajną opiekę nad rzeszą wojennych uciekinierów, obaj przyczynili się do uratowania tysięcy osób, w tym wielu polskich Żydów. Po wkroczeniu Niemców na Węgry w marcu 1944 r. Sławik musiał się ukrywać, wpadł jednak w ręce hitlerowców i po brutalnym śledztwie został wywieziony do obozu w Mauthausen-Gusen. Tam 23 sierpnia 1944 r. powieszono go wraz z kilkoma jego współpracownikami. W 1990 r. uhonorowany został tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, a w 2010 r. odznaczony Orderem Orła Białego.

 

  

  

 

Przystanek Historia – Centrum Edukacyjne IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, ul. św. Jana 10, III piętro
 
tel. 32 207 07 00 / www.facebook.com/PrzystanekHistoriaKatowice
 

adres do korespondencji:

Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Katowicach, ul. Józefowska 102, 40-145 Katowice